evliya-celebi-seyahatnamesievliya-celebi-seyahatnamesi

Evliya Çelebi Seyahatnamesi

Seyahatname gezip görülen yerlerdeki izlenim ve bilgilerin aktarıldığı eser türüdür. Diğer tür eserlere göre az sayıda örneği vardır.

Çeşitli zamanlarda çeşitli insanlar bazı bölgeleri gezmiş, buralarda gördüklerini, yaşadıkları olayları, edindikleri izlenimleri ve gözlemlerini seyahatname olarak yazmışlardır.

İbn Fadlan, İbn Batutta, İbn Fazlan, Marco Polo, De Clavijo ve Evliya Çelebi bu türde eser vermiş en bilindik seyyahlardır.

Evliya Çelebi Seyahatnamesi Osmanlı Hanedanı sosyal yapısı hakkında zengin bilgi içerir. Evliya Çelebi seyahati sırasında da Celali İsyanı ile karşılaşmış, içinde ve yakınında bulunmuş ve onlara dair bilgileri de eserine de aktarmıştır.

Eserinde kendi anlattığına göre bir gün rüyasında Muhammed Peygamberi görüyor. Şefaat isteyip şefaat ya rasullullah diyeceğine seyahat ya rasullullah diyor. Rüyasını tabir ettirerek manasını öğrenen Evliya Çelebi seyahati kafasına koyuyor. Gezdiği şehirlerde gördüğü mimari yapıları bazan yaşadığı ve tanıklık ettiği olayları bazan da halk ile ilgili çeşitli bilgiler veriyor.

Çoğunlukla ziyaret edilecek yerler olup bunlar genelce cami, medrese, türbe gibi yerlerdir. O dönem açısından bilgi vermek için de bir noktadan diğer noktaya seyahatin ne kadar sürdüğünü de belirtiyor.

Osmanlı Hanedanı’nın geniş topraklar üzerinde hâkim olması Evliya Çelebi’ye gezilecek geniş alanların şansını veriyor. Gezdiği şehirlerin, köylerin varsa halk arasındaki rivayetleri bunları eserinde bildiriyor. Trabzon, Tarab-i Zen gibi. Yani kadın neşesi demek.

Evliya Çelebi seyahatnamesi genellikle seçmeler şeklinde yayınlanıyor. Evliya Çelebinin fazlasıyla tarih yanlışı ve çeşitli yanlışlar yaptığı düşünülürse bir Evliya Çelebi Seyahatnamesi Seçmesi okunacaksa usta bir kişi tarafından yayınlanmış olan eser okunmalıdır.

Bu kişi de hiç şüphesiz Hüseyin Nihal Atsızdır. Hüseyin Nihal Atsız, Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nden seçmeler eserinde Evliya Çelebinin yaptığı titizlikle tek tek düzeltiyor, bazı yerlerde olabilecek tüm ihtimalleri belirtiyor ve anlaşılamayan yerleri açıklıyor. Bu eseri sağlıklı ve yanlışsız şekilde okumak için bu eserdeki düzeltmeler tam anlamıyla en uygunu. Atsız’ın geniş Osmanlı Hanedanı tarihi bilgisi de bu işi yapmasında işini kolaylaştırıyor.

Evliya Çelebi genellikle at üstünde dolaşmış, çeşitli türbe ve cami görmüş bunu eserinde anlatmıştır. Bazen savaşlarda da mücadele etmiştir. Bunların hepsini eserine almıştır. Yaşadığı ilginç veya türbelerde gördüğü ilginç anıları aktarmayı eksik etmemiştir.

 

Gezip dolaşmayı isteyen kişiler seyahatname okuyabilirler. Gezmek, dünyanı tanımak açısından gayet yararlı ve güzel bir eserdir. Seyahatname okuyacak arkadaşlar dünyada bu konuda az da olsa iyi sayıda eser bulabilirler. Ancak bir Türk’ün ilk önce okuması gereken seyahatname kitabı budur. Bu kitabı da titizlikle hazırlamış bir yazar tarafından okumak gerekir. Yukarıda belirttiğimiz gibi bu kişi hiç şüphesiz Hüseyin Nihal Atsız’dır. Atsız’ın bu eserini okumanız tavsiye edilir.

-Türkmen

 

İbrahim ÇAPAR

İbrahim ÇAPAR

Türkçü-Turancı. Çeşitli mühendislik ve bilim alanlarında Türk uğruna savaşmayı hedeflemiş bir Genç Atsız.
İbrahim ÇAPAR

İbrahim ÇAPAR Son Yazıları (Hepsi)

Yorum Yap

Yorum yapmak için lütfen Giriş yapın.